Ha Gandh Fulancha (हा गंध फूलांचा): September 2020

Saturday, September 19, 2020

| अनंत |

अनंत काळ ज्या फुलाचा सुगंध किंवा घमघमाट आपल्या मनात दरवळत राहतो त्या फुलाला नाव म्हणूनच अनंत असे दिले असावे.

काही व्यक्ती अष्टपैलू नसतात मात्र त्यांचा एकच गुण इतका भक्कम असतो की आपलं त्यांच्यातील इतर गोष्टींकडे लक्षच जात नाही. अनंताचही काहीस असंच आहे ह्या फुलांचा सुगंध इतका हृदयस्पर्शी असतो की आपलं ह्या फुलाच्या इतर गोष्टींकडे (रंग,रूप,इ) लक्षच जात नाही.

हे फूलझाड जमिनीत लावण्यासाठी उत्तम आहे. परंतु कुंडीत लावल्यावरही फुलांचा बहर छान मिळतो. कुंडी कमीत कमी मध्यम आकाराची असावी (१२"-१४" किमान) या झाडाची ३-४ महिन्यातून एकदा काटछाट (pruining) करावी. अनंताला कीड-बुरशी अगदी क्वचितच लागते. त्यामुळे या झाडाची तितकीशी काळजी घ्यावी लागत नाही. ह्या झाडाला direct sunlight आणि नियमित पाणी देणे गरजेचे आहे. २०-२५ दिवसांतून एकदा खत द्यावे.

बाल्कनीत विराजमान, शुभ्र कांती असलेले अनंताचे झाड संध्याकाळी बाल्कनीत चहा पिताना त्याच्या फुलाच्या हृदयस्पर्शी सुगंधाची अनुभूती देऊन जाते. अनंताच्या फुलांचा सुगंधित अनुभव काही औरच !!


Saturday, September 5, 2020

A curly tale of मिरची

Container gardening साठी मिरची हे "Most Suitable" झाड आहे (१२-१४ इंच व्यास असलेली कुंडी मिरचीच्या रोपट्यासाठी उत्तम आहे). मिरची हे तस सोप्प झाड आहे लावायला परंतु त्याची तेवढीच काळजीही घ्यावी लागते. मिरची हे "Attention Seeker Plant" आहे. पहिल्यांदी मिरचीचं झाड लावायच असल्यास बरेच अडथळे येऊ शकतात (म्हणजेच फुलं न येणं, फुलं गळून जाणं, फुलांना मिरची न धरणं, पानांना कीड लागणं). परंतु एकदा अनुभव आला की मिरची हे लावायला खूप सोप्प झाड आहे.

मिरचीच्या बऱ्याच जाती / प्रकार आहेत. आपल्याला कोणत्या प्रकारच मिरचीच रोपट लावायच आहे त्यानुसार आपण नर्सरीमधून मिरचीच्या बिया आणू शकतो किंवा बऱ्याच नर्सरीमध्ये मिरचीची रोपटीसुद्धा उपलब्ध असतात. मिरचीच्या प्रत्येक जातीनुसार germination period, फळधारणेचा कालावधी बदलत असतो. साधारणतः जानेवारी ते मार्च दरम्यान मिरचीच्या बिया लावाव्या. (मिरचीच्या बिया नर्सरी मधुन विकतही आणू शकतो किंवा घरी असलेल्या मिरच्यांपैकी एखादी लाल झालेली मिरची असल्यास त्याचाही बिया वापरात आणू शकतो)
मिरचीच्या बिया लावल्यानंतर साधारणतः ७-८ दिवसात true leaves येतात, मिरचीचं रोपट २ ते ३ महिन्यांमध्ये मोठं होतं. जोपर्यंत मिरचीला फुलं येत नाही तोपर्यंत दर १५ दिवसांनी खत द्यावे. एकदा मिरचीला फुलं यायला सुरुवात झाल्यास दर ७ दिवसांनी खत द्यावे. मिरचीला दोन दिवसांतून एकदा पाणी दिल तरी चालण्यासारखे आहे परंतु मातीत ओलावा असायला हवा. उन्हाळ्यात मात्र मिरचीला रोज पाणी द्यावे. मिरचीच्या रोपट्याला direct sunlight ची आवश्यकता असते. 

मिरचीचं झाड ओपन टेरेस मध्ये किंवा जमिनीवर लावलं असल्यास pollination हे नैसर्गिकरीत्या होऊन फळधारणा होते. परंतु मिरचीच रोपट indoor किंवा बाल्कनीमध्ये असल्यास hand pollination कराव लागतं.

मिरचीला पटकन कीड लागते, पानं  दुमडल्यासारखी दिसतात, Mealybug चा प्रादुर्भाव होतो त्यामुळे सतत लक्ष ठेवावं लागतं. दर सात दिवसांनी कडूनिंबाच्या तेलाचा फवारा मारणे गरजेचे आहे. मिरचीच्या रोपट्याच्या आजुबाजूला अशी झाड किंवा फुलझाडं ठेवू नये ज्यांना पटकन कीड लागते.

मिरचीच्या एका झाडापासून आपल्याला पुरक मिरच्या मिळतात. पहिल्यांदी मिरचीचं झाड लावून कदाचित एवढे चांगले results मिळणार नाहीत परंतु एकदा त्याचा formula कळला की मिरचीचं झाड बाल्कनीमध्ये लावण खूप सोप्पी गोष्ट आहे.