Ha Gandh Fulancha (हा गंध फूलांचा): November 2020

Saturday, November 28, 2020

| निशिगंधा |

प्रत्येक फुलाचा एक विशिष्ट गंध असतो ( उग्र, मोहक, मंद, इ.). तसेच निशिगंधाचा गंध हा मादक या संज्ञेत बसतो. रातराणीप्रमाणे निशिगंधा/ रजनीगंधा नावाप्रमाणेच रात्री उमलते. रात्री निशिगंधाचा सुगंध असा काही घरभर (निदान खोलीभर तरी) पसरतो, किमान पाच सेकंद तुम्हाला खिळवून ठेवण्याची क्षमता त्या फुलात आहे. निशिगंधाच्या एका तुर्यातून दहा ते पंधरा दिवस फूलं फुलत राहतात.

निशिगंधाचे कंद आपण कुंडीत लावू शकतो. कंद जेवढे जास्त तेवढा कुंडीचा आकार मोठा घ्यावा. एक ते दोन फूट वर तूरे वाढून त्या तूर्याला निशीची फुलं येतात. जून महिन्यापासून फुलं यायला सुरुवात होते. निशिगंधाला फुलं येण्यासाठी प्रखर सूर्यप्रकाशाची गरज असते. मातीत ओलावा कायम राहायला हवा. एका तूर्यातून सर्व फुलं येऊन गेली की तो तुरा कापून टाकावा. दर 10 ते 15 दिवसांनी खत द्यावे. ह्या फुलाला खताची गरज इतर फुलझाडांपेक्षा अधिक असते. 

अश्या या पांढर्‍या, नाजूक फुलांचा गंध एकदा आपण अनुभवला की आपण ह्या फुलांच्या फूलण्याची वाट नक्कीच बघत बसतो.


Saturday, November 7, 2020

| मिट्टी का ग़मला |


वाक्यातील कर्ता, कर्म, क्रियापद ह्यांना समान महत्त्व असतं तसच आपल्याला एखादं झाड लावायच असल्यास कुठे, कोणत, आणि कोणत्या कुंडीत या तिन्ही गोष्टींनाही तेवढंच महत्त्व आहे.

एखाद झाड हे वेगवेगळ्या कुंडीत ( प्लास्टिक, माती, कापड, सिरॅमिक, काँक्रीट, इ.) वेगळी प्रतिक्रिया देतं. म्हणजेच आपण कोणत्या प्रकारच्या कुंडीत झाड लावत आहोत त्यानुसार झाडाच्या वाढीत फरक दिसू शकतो.

मातीच्या कुंडीची जागा प्लास्टिकच्या कुंडीने घेतली आहे. त्याचं मुख्यत्वे कारण हेच आहे की प्लास्टीकची कुंडी ही easy to handle आहे आणि वजनाला अतिशय हलकी आहे. ग्रील मध्ये आपण जास्त वजनाच्या कुंड्या नाही ठेवू शकत. त्यामुळे, तिथे प्लास्टिकच्या कुंडीला प्राधान्य द्याव लागतं. परंतु, ही नकारात्मक बाब सोडल्यास मातीची कुंडी ही कोणत्याही झाडासाठी उत्तम आहे. मातीच्या कुंडीतून aeration (हवा खेळती राहते) उत्तम होतं. ज्यांचा पाणी देण्यावर अधिक हात आहे त्यांनी मातीच्या कुंडीत झाडं लावण उत्तम. कारण, माती काही अंशी पाणी शोषून घेते त्यामुळे  root rotting होत नाही आणि मूळं सुद्धा खुप निरोगी राहतात. Indoor झाडांसाठी मातीची कुंडी खूप उपयोगी ठरते. घरात हवा कमी खेळती राहते (air ventilation) त्यामुळे aeration हे मातीच्या कुंडीत खूप छान होतं.

मातीच्या कुंडीला प्लास्टीकची कुंडी हा पर्याय आहे. परंतु, झाड हे "मिट्टी के ग़मले में" जास्त खुष असतं.